+30 °С
Болотло

Яҙыусылар союзында файҙалы һөйләшеү үтте

Кисә, 31 март, Яҙыусылар союзында проза секцияһы ултырышы үтте. Көн тәртибендә-тапшырылған ҡулъяҙмаларға ҡыҫҡаса анализ, хикәйә яҙыу буйынса мастер-класс, фекер алышыу ҡаралғайны. Сараны Яҙыусылар союзының проза секцияһы етәксеһе, яҙыусы Миләүшә Ҡаһарманова әҙерләп алып барҙы. Ултырышҡа проза жанрында яҙған һәм яҙырға теләгән ҡәләмдәштәр ҡатнашты. Сараның маҡсаты проза секцияһына килгән хикәйәләргә анализ биреү, отошло яҡтарын барлау, нимәләр өҫтөндә эшләргә кәрәклеген билдәләү ине. Хикәйәләрҙе анализлауҙан башланған һөйләшеү хәҙерге башҡорт әҙәбиәтенең ҙурыраҡ проблемаларына барып етте.

Яҙыусылар союзында файҙалы һөйләшеү үттеЯҙыусылар союзында файҙалы һөйләшеү үтте
Яҙыусылар союзында файҙалы һөйләшеү үтте

-Әлеге ваҡытта Яҙыусылар союзының проза секцияһында ун алты ҡулъяҙма ята. Уларҙың өҫтөндә әле эшләйһе лә эшләйһе. Төп етешһеҙлектәр түбәндәгеләр: хикәйәләрҙең инеш өлөшөнөң оҙон булыуы, системалылыҡ булмауы, оҙон ҡатмарлы синтаксик конструкциялар күп, хикәйәләрҙең иншаға оҡшап китеүе, диалогтар юҡлығы.  Шулай уҡ һөйләм төҙөлөштәре дөрөҫ түгел, ҡайһы бер һүҙҙәр дөрөҫ мәғәнәлә ҡулланылмай, яҙыусылар әҙәбиәт теорияһы закондарын онота, хикәйә жанры талаптарын үтәмәй, уҡыусыны тәүге юлдарҙан уҡ ҡыҙыҡтырып, ылыҡтырып алып китеүсе характер юҡ, -тине Миләүшә Ҡаһарманова, анализ эшләп. -  Әҫәр өмөт уятырға тейеш, ә ҡурҡытырға, ерәндерергә, ҡотон осорорға тейеш түгел. Герой үҫештә бирелә - тип, хикәйә яҙыу буйынса оҫталыҡ класы күрһәтте һәләтле прозаик.

- Хикәйәнең исеме тос, ҡыҫҡа, ҡыҙыҡһыныдырыусан булһын, ситуация, ваҡыт, урын күрһәтелһен. Әҫәреңде яҙып бөткәс, үҙеңә ҡысҡырып уҡырға, сит кешенән (йәштәрҙән, балаларыңдан) уҡыттырып ҡарарға кәрәк. (Әйткәндәй, хәҙерге йәштәр – бик шәп тәнҡитселәр.) Унан редакторға биреп уҡытып ҡарарға, йәштәргә үҙеңә остаз алып, унан өйрәнергә кәрәк. Ҡайһы бер авторҙар ҡурҡып, оялып яҙалар, батыр яҙған авторҙарға мин Миләүшә Ғәйфуллинаны, Рәйлә Сабитованы индерер инем, тине Миләүшә Ҡаһарманова. - Беҙҙең ҡайһы бер авторҙар тәнҡиттән ҡурҡа, күтәрә алмай, үпкәләй.

Ултырышта ҡатнашыусылар хәҙерге башҡорт әҙәбиәте буйынса төрлө фекерҙәрен әйтте, уларҙа туҡталып үтәйек:

Ғәҙилә Бүләкова, филология фәндәре кандидаты:

  • Мостай Кәрим, Ноғман Мусин, Зәйнәб Биишева кеүек ҡәләм оҫталарының әҫәрҙәренә ҡарағанда, хәҙерге әҙәбиәт күпкә ҡайтышыраҡ. Проза, шиғриәт йомшаҡ, драматургия бөтөнләй юҡ. Ҡайһы бер әҫәрҙәрҙә дөрөҫлөккә тап килмәгән ялған факттар яҙыла, үҙебеҙҙең шәхестәребеҙгә яла яғып, түбән төшөрәбеҙ.

Тәнзилә Дәүләтбирҙина, Яҙыусылар союзы рәйесе урынбаҫары:

  • Яҙыусылар союзында тикшерелеп, баҫмаға тәҡдим ителгән әҫәрҙәр генә китап булып сығасаҡ. Беҙ ике шиғри йыйынтыҡҡа шундай рөхсәт бирҙек.

Ғәлим Хисамов, яҙыусы:

-Хәҙер уҡыусы роман уҡымай. Шуның өсөн интернет талаптарына яуап бирерлек яңы жанр уйлап сығарыр кәрәк. “Тарихи һүрәтләмә” тигән жанр тәҡдим итәм. Тарихи романдарҙан алып ҡыҫҡа йөкмәткеле әҫәрҙәрҙе интернетҡа ҡуйһаҡ, уҡыусы уларҙы уҡыясаҡ.

Шулай уҡ Ғәлим Хисамов яҙыусыларҙың әҫәрҙәре башта урындағы ултырыштарҙа,  райондарҙа тикшерелеп, шунан ғына республика кимәлендә тикшереүгә сығарылырға тейешлеген билдәләне. Яҙыусылар союзында протокол төҙөлә, шунда яҙылған етешһеҙлектәр бөтөрөлмәйенсә әҫәр китап итеп баҫтырылыуға сыға алмай, тине ул.

Лариса Абдуллина, Башҡортостандың халыҡ шағиры, “Аҡбуҙат” журналының баш редакторы:

  • Әҙәбиәттә тәнҡитселәр юҡ, шуға әҙәбиәтебеҙ ишкәкһеҙ кәмәгә оҡшап ҡалды,тип проблеманы һыҙыҡ өҫтөнә алды. Балалар әҙәбиәте – айырым иғтибарҙы талап итә.

Был саранан һуң яҙыусылар үҙҙәре өсөн бик күп файҙалы, кәрәкле мәғлүмәт алды, бик ҡәнәғәт ҡалды. Бындай осрашыуҙар бик кәрәк, өс айҙа бер ошолай осрашып, фекер алышып, осрашыуға студенттарҙы ла саҡырып, кәңәшләшеп торорға кәрәк тигән ныҡлы ҡарарға килеп таралышты улар.

Роза Хөснуллина

Автор:Роза Хуснуллина
Читайте нас